Matematika në Qytetërimet e Hershme

Introduction

Mire se vini ! 

 

Task

Permbajtia  :

1 )Papirusi Rhid

2) Guri Rosetta

3) Matematika Egjiptiane

 

Hyrje :

Tekstet më të lashta matematikore në dispozicion janë nga
Mesopotamia dhe Egjipti:

[1] Plimpton 322 (Babilonian c. 1900 pes),

[2] Papirusi Matematikor Rhind (Egjiptian rreth 2000–1800
pes)

[3]  Papirusi Matematikor i Moskës (Egjiptian c. 1890
para erës sonë).

Process

Papirusi Rhind

Papirusi Matematikor i Rhind është një nga shembujt më të njohur të matematikës egjiptiane të lashtë.

Emri i tij është marrë nga Alexander Henry Rhind, një antikuarist Skocez, i cili bleu papirusin në 1858 në Luxor, Egjipt; me sa duket u gjet gjatë gërmimeve të paligjshme në ose në afërsi të Ramesseum.

Ai është shkruar në shkrimin hieratik, ky dorëshkrim egjiptian është i gjatë 33 cm dhe përbëhet nga pjesë të shumta të cilat në total e bëjnë atë të gjatë mbi 5 m.

Papirusi filloi të transliterohej dhe të përkthehej matematikisht në fund të shekullit të 19-të. Aspekti i përkthimit matematik mbetet i paplotë në disa aspekte.

Në paragrafët e parë të papirusit, Ahmes (ai që e kopjoj) paraqet papirusin duke dhënë "Llogari të saktë për kërkimin e gjërave, dhe njohjen e të gjitha gjërave, misteret ... të gjitha sekretet". Ai vazhdon me:

Ky libër u kopjua në vitin mbretëror 33, muaji 4 i Akhet, nën madhështinë e Mbretit të Egjiptit të Epërm dhe të Poshtëm,

Awserre, duke i dhënë jetë, nga një kopje e lashtë e bërë në kohën e Mbretit të Egjiptit të Epërm dhe të Ulët Nimaatre.
 

Evaluation

Guri i Rosetta

Ishte e mundur të fillohej përkthimi i Papirusit të Rhind pothuajse menjëherë për shkak të njohurive të marra nga
Guri i Rosetta. Ai u zbulua nga Napoleoni pranë degës Rosetta të Nilit në 1799, kur ata ishin duke gërmuar themelet e një fortese.

Interesi publik ishte aq i fortë sa që kur Napoleoni u detyrua të hiqte dorë Egjipti në 1801, një nga nenet e traktatit të kapitullimit kërkonte dorëzimin e gurit te britanikët.

“Matematika” Egjiptiane

Disa libra dhe artikuj rreth Papirusit Matematikor të Rhind janë botuar, dhe një pjesë e madhe e tyre bien në sy.

Papirusi Rhind u botua në 1923 nga Peet dhe përmban një diskutim të tekstit që ndoqi skicën e Librit I, II dhe III të Griffith Chace botoi një përmbledhje në vitet 1927–29 që përfshinte fotografi të tekstit.

Një përmbledhje më e fundit e Papirusit të Rhind u botua në 1987 nga Robins dhe Shute.

Conclusion
  • Shumica e njohurive tona të matematikës së hershme në Egjipt vijnë nga dy papirusët .
  • Studimi i matematikës si një "disiplinë" fillon në shekullin e 6 para Krishtit me Pitagorianët, të cilët shpikën termin "matematikë" nga greqishtja e lashtë.
  • Pjesa e parë e papirusit Rhind përbëhet nga tabela referimi dhe një koleksion prej 21 problemash aritmetike dhe 20 algjebrike.
  • Aritmetika egjiptiane ishte në thelb “me mbledhje", që do të thotë se prirja e saj ishte të shëndërrojë shumëzimin dhe pjesëtimin në shuma të përsëritura.
  • Shumëzimi i dy numrave u realizua duke dyfishuar rradhazi një nga numrat dhe më pas duke shtuar kopjimet e duhura për të formuar produktin.
Credits